Johan Steenhuis
(foto: mobilisatie winter 1939-1940, Jan: middenrij – rechts)
Toen hij twintig jaar was, moest Jan ‘voor zijn nummer’ in militaire dienst. De zogenaamde ‘eerste oefening’ duurde 5,5 maand. Jan werd door het werk dat hij gedaan had ingedeeld bij de genie in de Kromhoutkazerne in Utrecht.
Na zijn diensttijd ging Jan als machinebankwerker werken bij scheepswerf Niestern in Farmsum (bij Delfzijl). Deze werf was sinds 1911 gevestigd aan het (oude) Eemskanaal. Het adres was ‘Firma gebroeders Niestern, Kroonstad 8699, Delfzijl’. Mijn moeder legde me eens uit dat de straatnamen in de buurt van de haven van Delfzijl genoemd waren naar belangrijke havens in de wereld. Jan begon bij Niestern in januari 1937 en werd in november 1937 lid van de Algemene Nederlandse Metaalbewerkersbond ANMB.
Op 28 augustus 1939 werd Jan gemobiliseerd vanwege de dreigende oorlog met Duitsland. Hij werd weer ingedeeld bij de genie. Jan werd met een groep van twaalf soldaten ingekwartierd bij een familie in Overlangbroek, niet ver van het buiten Sandenburg van graaf van Lynden van Sandenburg. Er moesten door de soldaten veel loopgraven worden gemaakt. Het was zwaar en nat werk. Er werden paarden gebruikt voor het zware werk. Bij het beslaan van één van die paarden kreeg Jan een trap van dat paard. Hij was gewond en werd opgenomen in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam. Het was vlak voor de Duitse inval op 10 mei 1940. Toen Jan hersteld was, reisde hij terug naar Delfzijl. Hij kwam op 14 juni 1940 weer in dienst bij scheepswerf Niestern in Farmsum.
Hij was ingekwartierd bij de Grebbenlinie, is door de trap van het paard de zware gevechten daar begin mei 1940 ontlopen en heeft zo eigenlijk veel geluk gehad. Hij vertelde later dat hij zich wel schaamde als hij na de capitulatie in soldatenkledij met zijn verwonding door de stad liep en door Amsterdammers als oorlogsgewonde, ‘als held’, werd aangesproken.
Twee vrienden dood in de Tweede Wereldoorlog
Pa vertelde mij dat hij in de oorlog twee vrienden had verloren. Het waren de gebroeders Luitje en Arend Westerkamp. Hun ouders heetten Hendrik Westerkamp en Anje Windt. Op 1 mei 1914 wordt uit dit huwelijk in Geefsweer Arend Westerkamp geboren. Op 25 maart 1916 wordt Luitje Westerkamp geboren. Hij was dus 18 dagen ouder dan Jan Steenhuis. Beide broers zouden in de oorlog overlijden.
Eerst overlijdt Luitje Westerkamp. Ik citeer hierna uit de Nieuwe Groninger provinciale courant van 13 juni 1940:
‘Teraardebestelling Luitje Westerkamp.
Gistermiddag werd op de algemeene begraafplaats te Farmsum de teraardebestelling plaats van de op 10 Mei j.l. bij Monster voor het Vaderland gesneuvelde Luitje Westerkamp te Schaapbulten bij Meedhuizen.
Luitje Westerkamp is dus overleden op de allereerste dag van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Duitsers wilden zo spoedig mogelijk Den Haag veroveren om de regering en de leden van het koninklijk huis te arresteren en onder druk te kunnen zetten.
Op 23 april 1944 overlijdt te Groningen Arend Westerkamp, oud 29 jaar, landarbeider.
Toen Pa en ik eens in de jaren ’50 bij de familie Westerkamp te Schaapbulten op bezoek kwamen, waren beiden weinig spraakzaam en erg terneergeslagen.
